Veshtrim i Pergjithshem

Financa dhe Bankingu Islamik, gjithnje e me shume jane duke u trajtuar si aspekte te rendesishme te sistemit financiar modern global. Kjo per shkak se po provohet gjithnje e me shume se perfaqesojne industrine me rritje dhe zhvillim te shpejte brenda pak viteve, duke u transformuar keshtu nga nje industri “niche”, ne nje force/fuqi e karakterit global ne arenen nderkombetare.

E zhvilluar ne vendet muslimane rreth viteve ’70, financa islamike, eshte duke perjetuar nje popullaritet gjithnje ne rritje, duke tejkaluar kufijte e vendeve muslimane ne bote. Ne nje bote ku dominimi i ekonomise kapitaliste eshte shume i dukshem, zhvillimi i nje sistemi ku parimi kryesor eshte perjashtimi i normes se interesit, e ben kete dukuri te re, gati gati nje fushe te re, per t’u eksploruar gjithnje e me shume.  

Financa islamike eshte zbatuar ne vendet perendimore, kryesisht per te perfituar nga avantazhet e ofruara nga qendrat Europiane financiare, te tilla si Luksmburgu dhe Zvicra. Nga kjo tendence e pare, munden te perfitonin vetem klientet korporate dhe biznesi. Dukeqenese po verehet gjithnje me shume fuqia ne rritje e komuniteteve te ndryshme muslimane te vendeve te Ballkanit dhe Europes, vetem sefundmi ka filluar ti ofrohet edhe segmentit te klienteve individe.

Hapesire Informuese: KARAKTERISTIKAT E KOMUNITETEVE MUSLIMANE NE BOTEN PERENDIMORE

Komunitetet muslimane te vendosur ne Europe, kane origjina dhe histori te ndryshme migrimi. Por ajo c’ka i bashkon, eshte se prezenca/vendosja ne vendet e tyre pritese numerojne pothuaj 50 vite.

Kryesisht keto komunitete jane karakterizuar nga rilindja e deshires per te ndjekur fene, kjo e verejtur akoma me shume edhe ne gjeneratat e reja, te cilet jetojne dhe zhvillohen ne perputhje me besimin e tyre. Kerkimi i ketij identiteti te veçante, beri emergjente krijimin e nje tregu “niche” me nje potencial te jashtezakonshem: tregun etnik dhe me specifikisht pare nga konteksti i besimit te fese muslimane, tregun “hallall”, ku fjala “hallall”, nenkupton dhe “perputhet me ligjin Islamik”. Ne kontekstin ku besimi islam eshte nje fe ne minorance, popullsia emigrante musliman u perpoq te pershtaste mjedisin qe tashme i perkiste me vlerat e besimit te tyre. Tregu i pare i ndikuar nga rregullat Islamike, eshte sektori ushqimor, veçaneritsht industria e mishit.

Ky treg gjithnje e ne rritje ilustron dy fakte mjaft te rendesishme: E para eshte qe popullsia Muslimane, gjithnje e me shume po konsiderohet si nje treg me potenciale te rendesishme dhe me nevoja specifike. E dyta eshte se ndertimi i nje identiteti Europian te komunitetit Musliman, po bashkon normat e konsumit kapitalist me vlerat Islamike.

I limituar fillimisht ne industrine ushqimore, tregu hallall ne fakt tashme eshte shume me i madh dhe i rendesishem, tashme duke perfshire edhe pijet alternative te gazuara, veshjet, muzika….dhe financa.

Ne fushen e finances, objektivi i konforrmitetit implikon pamundesine per njerezit e besimit musliman per te perdorur pjesen me te madhe te produkteve te financimit dhe te  investimit ne treg, dukeqenese pjesa me e madhe e tyre jane te bazuar ne dhenien apo marrjen e nje norme interesi.

Burimi: http://www.isfin.net  

SHKURTIMISHT MBI SISTEMIN E FINANCES ISLAMIKE

Financa Islamike ka ne thelb te funksionimit te saj, refuzimin e çdo burimi te pajustifikueshem qe ndikon ne krijimin e pasurise: per shembull, nje nga burimet e konsideruara si te pajustifikuar eshte pagimi dhe perfitimi i nje norme inetersi, dukeqenese ne Islam njihen vetem dy role te parase: mjet kembimi dhe njesi vlere dhe nuk e legjitimon rolin e parase si nje “rezerve vlere”. Prandaj dhe financa Islamike nuk mund te pranoje sistemin tradicional finaciar qe bazohet ne nje perllogaritje te paracaktuar te normes se interest si çmim te kapitalit.

Ekonomistet e pare islamike percaktuan dhe ndertuan nje sistem financiar paralel te bazuar ne financimin me pjesemarrje, ku paraja do te shnderrohet ne kapital punues vetem kur te lidhet me evolimin e nje aktiviteti ekonomik dhe/ose me vleren e mallrave/sherbimeve. Fitimi do te varet nga parimi i ndarjes se fitimit dhe humbjes; parim ky qe lidh fitimin nga nje transaksion, me kryerjen e nje aktiviteti ekonomik.

Ky parim ndikon ne modifikimin e menyres se si nje banke eshte e organizuar: duke e bere ndermjetesuesin financiar midis investimit te saj dhe klienteve qe finacohen. Keshtu mardhenia qe krijohet eshte merdhenie investitor-sipermarres ku ne vend qe te bazohet ne nje marzh te paracaktuar interesi, mardhenia eshte e bazuar ne ndarjen e fitimit dhe humbjes.

Ne kete kuader, bankat Islamike ne pergjithesi dhe ne veçanti edhe ne ne UBA Bank, ne menyre te vazhdueshme perpiqemi te adaptojme teknika te reja te bazuara fillimisht ne kontratat e meparshme tregtare me qellim plotesimin e nevojave finacuese per investim te klienteve tane.

 

Sistemi Ekonomik Islamik

Sistemi ekonomik ne Islam, perben grumbullimin e rregullave, vlerave dhe standarteve te drejtimit te cilat mundesojne organizimin e jetes ekonomike dhe vendosin mardhenie te caktuara te prodhimit ne nje shoqeri Islamike. Keto rregulla dhe standarte jane bazuar ne urdhrin Islamik siç njihet ne Kuran dhe Suna dhe ne korpusin e jurisprudences opus i cili u zhvillua pergjate 1400 viteve nga mijera jurist, si nje pergjigje ndaj rrethanave ne ndryshim, si edhe si pasoje e evolimit te jetes se Muslimaneve te shperndare neper te gjithe globin.


  • Ekonomia Islamike nuk parashikon “Interesin”
     
    Neper te gjithe boten, tregtia dhe tregtimi ne ditet e sotme drejtohet duke iu referuar borxhit bazuar ne interes. Nese i hedhim nje sy parase dhe tregjeve te kapitalit te çdo vendi, gjejme se ato jane praktikisht tregje ku shkembehen te arketueshmet si edhe detyrimet finaciare. Nuk eshte çudi te mendohet se nje luhatje e normes se interesit (rritja apo ulja) mund te sjelle rrenim ne te gjithe sektoret e ekonomise.
    Ekonomia Islamike, se pari siguron stimulimin per te kursyer, dhe se dyti ajo kryen funksionin e alokimit persa i perket kapitalit.
  • Shpesh verehet te ngrihet per diskutim nje pyetje me rendesi: A ndikon fakti qe Islami ndalon interesin, qe ne sistemin ekonomik islamik paraja nuk ka vlere ne kohe?

    Pergjigjja eshte negative. Ligji i Sherihatit e njeh vleren ne kohe te parase. Ekzistojne nje sere evidencash te cilat deshmojne qe vlera monetare eshte e bashkelidhur ne shume transaksione te pershkruara bazuar ne ligjin e Sherihatit.

  • Perputhshmeria me ligjin e “Sherihatit” te strategjive dhe politikave ne bankat Islamike ne pergjithesi dhe UBA Bank ne veçanti.
     
    Duhen marre masa te pershtatshme per te siguruar qe strategjite e investimit dhe politikat e rrezikut jane ne perputhje me parimet islamike. Investimi i fondeve te sigurimit duhet te behet ne biznese etike qe nuk i sjellin dem njerezve apo mjedisit.
    Gjithashtu, parimet etike ne takaful shtrihen edhe ne bizneset ose produktet qe nuk bien ndesh me Sheriatin. Si proçesi ashtu edhe produkti final duhet te jene ne perputhje me Sheriatin.
    Per shembull, investimet ne pije alkoolike dhe kazino jane te ndaluara ne islam. Per analogji, politikat e rrezikut ne sigurime nuk duhet te bien ndesh me Sheriatin. Kjo mund te arrihet nepermjet ngritjes se nje bordi funksional te Sheriatit per te drejtuar dhe miratuar politikat e rrezikut, strategjite e investimit, dhe produktet qe ofrohen.

Produktet Islamike

Ne vijim po ju prezantojme shkurtimisht me konceptet e kontratave qe perfaqesojne produktet kryesore bankare te bazuara ne parimet islamike, si dhe te zbatuara dhe te disponueshme edhe per klientet e UBA Bank:

Instrumenti i pare i hasur me shpesh ne UBA Bank, perfaqeson kontraten Musharaka: eshte relativisht i ngjashem me kontraten Mudharaba, por me diferencen qe te dyja palet kontribuojne ne projekt para dhe aktivitete te lidhura me manaxhimin . Kjo kontrate ka ne thelb te saj, praktikat me pjesemarrje finaciare te hasura ne Financen Islamike, dhe pergjithesisht aplikohet ne projektet afatgjata te investimit nga korporatat. Duke konsideruar riskun qe implikon kjo kontrate investimi, eshte thjeshtesisht e aplikueshme ne klientet SME dhe individe, te cilet kane nevoja afat-shkurtra financimi. Per kete arsye jane zhvilluar teknika te tjera, duke u bazuar edhe ne adaptimin e kontratava tregtare: midis ketyre kontratave me te perhapurat jane kontratat Murahaba dhe Iljara.

Kontrata Murabaha, fillimisht perben nje kontrate te thjeshteshitjeje, ku çmimi i shitjes dhe marxhi i fitimit negocijohen midis bleresit dhe shitesit. Kjo praktike tregtare, eshte adaptuar me qellimin e perdorimit si instrument financiar: ne kete rast, banka e cila do te financoje projektin e klientit, do te behet pronari ndermjetesues  midis shitesit dhe bleresit dhe do u akordoje nje financim (kredi )klienteve te saj, duke e lejuar ate ti rimbursoje borxhin , me afatin e rene dakord.

Kontrata Iljara, eshte e ngjashmeme kontraten e lizingut me nje opsion shitjeje ne fund te periudhes se lizingut: banka do te bleje te mallin dhe do ia leshoje me qera klientit te saj. Ne fund te afatit te kontrates, siç kane rene dakord, ajo do te transferoje pronesine e kontrates klientit te saj, ne shkembim te shumes se mbetur te parave.

Kontrata Shperndarja e Partneritetit (Diminishing Partnership (DP), eshte nje forme sipermarrjeje e perbashket, ku financiatori (ne kete rast Banka), dhe klienti do te marrin pjese si bashkepronar te nje pajisjeje, prone ose sipermarrjeje tregtare te perbashket. Pjesa e investimit te financiatorit, eshte e ndare ne disa njesi (aksionet), dhe kuptohet qe klienti do te bleje aksionet nga finaciatori derisa ai te behet i vetmi pronar i prones.

Kontrata e bazuar ne parimin Qard Hasan perfshin nje financim (kredi) me qellim te pergjithshem pa interes. Çdo banke islamike, duhet te disponoje nje fond i cili te perdoret per financimet (kredite) pa interes. Duke qene se fondi Quard Hasan eshte i kufizuar, ky lloj financimi i akordohet kategorise me ne nevoje (vulnerabel) te popullsise.

 

  

 

Pyetje te shpeshta

Per t’ju mundesuar njohjen me nga afer me “Bankingun Islamik”, si ndryshon ai nga “Bankingu Konvencional”, si edhe pse perben nje zgjedhje “etike”, me kenaqesi ju ftojme te lexoni listen si me poshte me pyetjet me te shpeshta te hasura.

Çfare eshte Bankingu Islamik?

Bankingu Islamik, perben perputhjen me parimet e ligjit te “Sherihatit”. Nje faktor kyç eshte se ai operon duke mos aplikuar interes, i cili nuk eshte i lejuar ne fene islamike, meqenese paraja ne vetvete nuk konsiderohet te jete nje mall nga i cili mund te fitosh.

Sa te ndryshme jane Bankat Islamike?

Bankat Islamike bazohen ne nje sistem finance te mbeshtetur ne asete  dhe zhvillojne mardhenie partneritetit me klientet e tyre, ku ndahet fitimi dhe humbja. Ne te kundert nga shume banka konvencionale, bankat islamike  investojne depozitat e klienteve vetem ne aktivitete te cilat jane ne perputhje me parimet e ligjit te Sherihatit.

Cilat jane parimet themeltare te funskionimit te Bankingut Islamik?

Bankat Islamike jane themeluar duke u bazuar ne besim, nga parimet etike te cilat kane rrejdhur si pasoje tregtise, sipermarrjes dhe ndarja e riskut. Dukeqense paraja ne vetvete nuk konsiderohet si mall nga i cili mund te arrish fitim, bankat islamike nuk paguajne apo marrin interes. Parimet etike dhe vlerat tek te cilat mbeshtetet bankingu islamik jane, perfshirja, transparenca, integriteti, respekti dhe drejtesia.

Ne ç’menyre Bankat Islamike qasen ndryshe nga bankat e tjera, me klientet e tyre?

Ne te kundert nga mardhenia me klientin e bankave konvencionale, bankat islamike punojne/ndertojne nje mardhenie me klientet e tyre, ne partneritet, duke ndare riskun dhe fitimin.

Ne ç’menyre Bankat Islamike jane etike?

Bankat Islamike, perdorin depozitat e klienteve te tyre vetem per investime te cilat lejohen nga parimet e ligjit te “Sherihatit”. Keshtu qe parate e klienteve nuk do te invetohen asnjehere ne aktivitete te lidhura me lojrat e fatit, me alkolin, aremet, cigarja, pornografia ose aktivitete te cilat kane lidhje me intersin. Per kete, aktivitetet e UBA Bank, monitorohen ne menyre konstante nga keshilltari i saj ne menyre qe transkasionet e saj te jene gjithnje ne perputhje me parimet e parashikuara ne ligjin e “Sherihatit”.

Si investojne Bankat Islamike?

Burimi i fondeve, fitimit dhe ivestimeve ne biznes i bankes islamike, nuk mund te jene per ose nga biznese te cilat konsiderohen te jashteligjshme nga Sherihati, te tilla si lojrat e fatit, tregtia e alkoolit, e armeve, e cigareve, pornografise ose aktivitete te lidhura me interesin.

Ç’fare nuk shkon ne nje sistem te bazuar ne interes?

Sipas parimeve te Sherihatit, prezenca e interesit krijon nje mardhenie te padrejte midis dy paleve duke favorizuar me shume njeren pale mbi tjetren; ky mos-balancim ne fund te fundit mund te çoje ne implikacione te gjera negative sociale dhe ekonomike; ashtu sikurse eshte pare keto vitet e fundit, rasti I bankave me te medha te globit te falimentonin. Kjo eshte arsyeja pse eshte ndaluar nga Kurani, dukeqenese gjenerimi i parase nga paraja perben nje qasje te pamundimshme dhe te padobishme te berjes se parase, ne vend qe te inkurajoje tregtine dhe investimin.


Përse shërben karta e debitit MasterCard?

Karta e debitit shërben për të aksesuar dhe përdorur llogarinë tuaj bankare, pa qenë e nevojshme që të shkoni në degë. Ju mund të tërhiqni para nga ATM dhe të paguani nëpërmjet POS-eve që mbajnë logot MastesCard/ Maestro.

Cfarë duhet të bëj kur më vjedhin kartën ose portofolin në të cilën ndodhej karta?

Menjëherë duhet të telefononi në një nga numrat e mëposhtëm:
⦁    +355 34224742
⦁    +355 44548888
Karta juaj do të bllokohet për të parandaluar çdo abuzim të mundshëm. Ju duhet të paraqiteni në Bankë dhe të plotësoni një aplikim për riprintim të kartës. Karta e riprintuar do të ketë numra të rinj dhe afat skadence të re, në mënyrë që të minimizohet risku i cdo abuzimi të mundshem.

Cfare duhet të bëj nëse ndonjë ATM mban kartën time?

Pasi të kontrolloni se cilës bankë i përket ATM-ja ku ka mbetur karta, duhet të njoftoni menjëherë bankën tuaj BBSH në numrat e mësipërm dhe do të ndiqni udhëzimet e personelit të bankës.

Deri në cfarë date karta ime e debitit është e vlefshme për tu përdorur?

Karta juaj e debitit është e vlefshme deri në ditën e fundit të muajit të printuar në kartë.

Adresa Jone

Adresa: Rr. “Dritan Hoxha”,
Nd. 11, H. 3, Njesia Bashkiake Nr.7,
Kodi Postar 1023, Kutia Postare 128,
Tirane,
E-mail: info@uba.com.al

Kontaktoni me ne

Rrjeti i Degeve te UBA